Huub Nelis, directeur van YoungWorks

YoungWorks is een bureau dat zich bezig houdt met jongerencampagnes, trends en jongerenparticipatie. Een bureau is wel een wat grijze benaming voor een bureau waar de medewerkers maandelijks contact hebben met honderden jongeren en moeten hyven en msn’en onder werktijd. Huub Nelis stelt zichzelf de uitdaging YoungWorks het leukste bedrijf moet zijn om voor te werken. Want alleen dan heb je bestaansrecht.

YoungWorks maakt campagnes voor jongeren en betrekt jongeren in iedere fase van het proces. Het bureau doet continu onderzoek naar wat jongeren bezighoudt. Geen wonder dat YoungWorks veel gevraagd wordt om haar visie op de toekomst. Wij legden Huub Nelis een aantal vragen voor op het snijvlak van communicatie en arbeidsbemiddeling.

Jongeren leven in hun sociale netwerken. Ze delen hun ervaringen en hun kennis met zoveel mogelijk vrienden, online en offline. Neem Hyves, opgericht in 2004. Hyves heeft nu 7 miljoen gebruikers. Voor de meeste jongeren is het hebben van een zo groot mogelijk netwerk belangrijk: ‘vrienden’ (contacten) geven status. Vervolgens delen ze, veel meer dan vroeger, hun dagelijkse belevenissen met hun hele netwerk. Ook hun ervaringen op de werkvloer. In de sociale netwerken vertellen ze wat ze echt van hun baan vinden. Verder is heel belangrijk te laten zien dat ze in het werkveld een bepaalde status hebben bereikt. Functienamen zijn in dat opzicht een belangrijke trigger.

Andersom gaan kandidaten ook actief op zoek naar informatie over werkgevers via sociale netwerken. De interne organisatie bestaat niet meer. Alles wat organisaties binnen doen of laten, is daarbuiten ook zichtbaar en heeft invloed op het imago en de attractiviteit van de organisatie als werkgever.

Het belangrijkste is om jongeren te begrijpen. Je moet ernaar streven een aantrekkelijk en betrokken bedrijf te zijn. Hard werken hoort daarbij, maar ook uitdagingen geven en vrijheid bieden. Het is lastig om de juiste mix te vinden en het is gevaarlijk om te generaliseren maar je moet jongeren die ruimte bieden. Als er een goed idee van een medewerker komt, laat hem of haar dat idee uitwerken. Wij hebben tal van voorbeelden gezien waarbij dat niet alleen ten goede komt aan de loyaliteit maar ook aan de groei van een organisatie.

Jongeren worden steeds vroeger gedwongen om studiekeuzes te maken. En binnen die keuzes krijgen ze weer veel vrijheid. Voor de meeste jongeren is het moeilijk daarmee om te gaan, simpelweg omdat het deel van de hersenen dat gaat over planning en vooruitkijken (de prefrontale cortex) pas rond het 24e jaar volgroeid is. Veel jongeren proberen krampachtig zoveel mogelijk keuzes nog open te houden. Bijvoorbeeld door een breed vakkenpakket te kiezen of te kiezen voor een werkgever die interne opleidingen aanbiedt, jobrotation, snuffelstages of doorgroeimogelijkhden biedt naar andere delen van de organisatie.

Er zullen altijd trends zijn die in de waan van de dag heel spannend lijken. Het gaat natuurlijk om de grote veranderingen. Over 20 jaar hebben we een generatie jongeren die waarschijnlijk veel beter op de hoogte is van zaken die relevant voor ze zijn. Ze zijn opgegroeid in een transparante samenleving met enorm krachtige communicatiemiddelen. Ik verwacht dat het onderwijs dan ook al meer aandacht geeft aan het gericht zoeken naar betrouwbare informatie. Daardoor wordt het steeds belangrijker voor organisaties om intern de zaken op orde te hebben, want de consument is niet meer om de tuin te leiden met mooie praatjes (reclame), de nieuwe werknemer wil garanties en checkt of een wervingsverhaal wel in overeenstemming is met de werkelijkheid.

Een kloof is altijd een groot woord. Ons belangrijkste punt is dat volwassenen zich doorgaans slecht inleven in jongeren. Waarom willen ze iets? Wat zijn hun echte motivaties?
Dit zien we ook in het bedrijfsleven. 40’ers geven bijvoorbeeld direct of indirect leiding aan twintigers die zijn opgegroeid met computers en internet. Zijn thuis op YouTube, MSN en Hyves. Mogen zij hyven tijdens werktijden of blokkeren we de internettoegang? In de praktijk gaat het daarbij over de vraag: mogen je werknemers kennis delen of scherm je kennis af? Voor de nieuwste generaties is het adagium ‘kennis is macht’ volstrekt achterhaald.

Een ander voorbeeld is de ontwikkeling van “De Raad van Anders” voor Microsoft. Deze raad bestaat uit 18 jongeren die de afgelopen maanden samen met medewerkers van Microsoft hebben meegedacht over Het Nieuwe Werken, zoals groei, netwerken en profileren. Wat daarin het meeste opviel was dat jongeren nog veel vraagtekens zetten bij wat de oudere generatie het ‘nieuwe werken noemt’. Ze stellen kritische vragen als: “Zie je je collega’s dan nog wel?”, of “Hoe het moet als je geen verantwoording af hoeft te leggen aan een direct leidinggevende, omdat deze er fysiek niet is, hoe productief ben je dan?” Grappig genoeg vragen jonge mensen dus om kaders en bevestiging van leidinggevenden. Ze zitten helemaal niet te wachten op teveel vrijheid.

Op onze virale acties waarmee we niet alleen meer dan een paar miljoen unieke hits hebben gerealiseerd, maar waarbij ook tientallen jongeren medewerkers van YoungWorks gingen tippen over de ‘vette filmpjes’ die we dus uiteindelijk zelf gemaakt hadden.

In het algemeen: campagnes waar jongeren over praten, die jongeren iets doen en die het doel van de opdrachtgever realiseren binnen een zo effectief mogelijke inzet van middelen. Daarmee zijn goede jongerencampagnes voor volwassenen soms hartstikke onzichtbaar (want alleen te zien op school of op onbekende plekken in de digitale jongerenwereld).

Voor de TU-Delft hebben we drie jaar op rij de wervingscampagnes gemaakt voor nieuwe studenten. In dezelfde drie jaar tijd heeft de instroom een enorme groei laten zien. Maar ook voor andere sectoren en bedrijven hebben we jongeren geworven: van de bouw- en infrasector tot vakantiebanen voor Randstad.

YoungWorks bestaat dit jaar 10 jaar. Het is één van de weinige bureaus die ooit begonnen is vanuit kennis en projecten om het beste uit jongeren te halen. Daarna hebben we het reclamebureau erbij gebouwd. Hierdoor is YoungWorks een bureau dat z’n wortels heeft in de jongerenwereld. Wij praten echt met duizenden jongeren per jaar. Die kennis is de basis van al onze campagnes. Op die manier willen we het verschil maken; door jongeren zo effectief mogelijk te bereiken.

Begeleid jongeren intensief.
Bied ze via mentoring veel structuur en feedback zodat ze weten wat je van ze verwacht.

Geef veel complimenten.
Een kritisch geluid hier en daar kan natuurlijk best, mits onderbouwd, maar benadruk vooral ook wat ze goed doen. Veel jongeren zijn onzeker en kunnen directe positieve feedback enorm gebruiken.
Ga op zoek naar aanvullende talenten die oudere werknemers minder beheersen, zoals ICT-vaardigheden.

Sfeer is essentieel.
Besteed veel aandacht aan de onderlinge werkrelaties. Een goede sfeer is onontbeerlijk om jongeren te behouden en hoeft niet debet te zijn aan de prestaties.

Vergelijk niet met vroeger.
De arbeidsmarkt is sterk veranderd. Jongeren steeds vergelijken met de arbeidsmoraal van jonge mensen pakweg 30 jaar geleden brengt je geen nieuwe inzichten.

Leef je in.
Jongeren kunnen zich nog minder goed verplaatsen in de verschillende afwegingen die een leidinggevende moet maken. Leg daarom uit wat je bedoelt.